Một cây chổi nhìn qua tưởng đơn giản, nhưng khi phải cầm quét sân rộng mỗi ngày mới thấy phần cán ảnh hưởng rất nhiều đến cảm giác sử dụng. Cán quá ngắn thì phải cúi, cán quá nặng thì nhanh mỏi tay, còn cán yếu lại khó điều khiển đầu chổi. Bởi vậy, cán chổi tre vẫn được nhiều người lựa chọn cho các dòng chổi quét sân và chổi sử dụng ngoài trời nhờ đặc tính dài tự nhiên, khá chắc và dễ cầm.
1. Cán chổi tre là gì? Vì sao tre được dùng làm cán chổi?
Cán chổi tre là phần tay cầm của cây chổi được làm từ thân tre tự nhiên sau khi được lựa chọn, cắt theo chiều dài phù hợp và xử lý trước khi lắp với đầu chổi.
Tre vốn là vật liệu quen thuộc trong đời sống người Việt. Từ hàng rào, cán cuốc, cán xẻng cho tới nhiều dụng cụ sinh hoạt, tre được sử dụng rộng rãi nhờ thân dài, tương đối nhẹ nhưng vẫn có độ cứng cần thiết.
Đó cũng là lý do cây tre làm cán chổi khá phù hợp.
Một thân tre đạt yêu cầu có thể cho ra phần cán dài mà không cần ghép nối nhiều đoạn. Với chổi quét sân, đây là một lợi thế khá rõ bởi cán càng ít mối nối thì kết cấu càng đơn giản và dễ sử dụng.
Cán tre làm chổi thường được xử lý như thế nào?
Không phải cứ chặt một cây tre xuống rồi gắn ngay vào đầu chổi là có thể sử dụng tốt.
Tre sau khi khai thác thường cần trải qua một số bước cơ bản như:
- lựa chọn thân có đường kính phù hợp;
- loại bỏ những cây quá non hoặc cong nhiều;
- cắt theo chiều dài yêu cầu;
- làm sạch phần mắt tre và bề mặt;
- phơi hoặc xử lý độ ẩm;
- kiểm tra độ thẳng trước khi đưa vào sản xuất chổi.
Tùy loại sản phẩm, cán có thể được xử lý bề mặt thêm để cầm thuận tay hơn.
Điều đáng chú ý là chất lượng của cán chổi bằng tre phụ thuộc khá nhiều vào nguyên liệu ban đầu.
Tre quá non thường chưa đạt được độ cứng cần thiết. Tre còn nhiều độ ẩm có thể dễ xuất hiện mốc trong quá trình lưu kho. Ngược lại, thân tre được lựa chọn và xử lý phù hợp sẽ ổn định hơn khi đưa vào sử dụng.
Bởi vậy, khi đánh giá một chiếc cán tre, không nên chỉ nhìn xem nó có “to” hay “đẹp” hay không. Độ thẳng, trọng lượng, độ chắc và tình trạng bề mặt mới là những yếu tố đáng quan tâm hơn.
Tham khảo thêm bài viết: Cán Chổi Trúc Là Gì? Vì Sao Trúc Được Dùng Làm Cán Chổi?
2. Ưu điểm của cán chổi tre và những ứng dụng thực tế
Điểm mạnh lớn nhất của cán chổi tre nằm ở sự cân bằng giữa chiều dài, trọng lượng và khả năng chịu lực.
Đối với những người thường xuyên phải quét sân, quét đường hoặc vệ sinh khu vực rộng, ba yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ thoải mái trong quá trình làm việc.
2.1. Cán tre có thể làm khá dài
Tre phát triển với thân thẳng và dài tự nhiên. Vì vậy, việc sản xuất cán tre dài tương đối thuận tiện so với một số loại vật liệu phải ghép nối hoặc gia công phức tạp.
Đối với chổi quét sân, chiều dài cán rất quan trọng.
Cán đủ dài giúp người dùng giữ thân người ở tư thế thoải mái hơn, không phải liên tục khom lưng xuống khi đưa chổi về phía trước.
Đây là ưu điểm dễ nhận thấy khi phải quét:
- sân trường;
- sân nhà;
- sân nhà xưởng;
- khu vực kho bãi;
- đường nội bộ;
- khu dân cư;
- khu vực công cộng.
Với những không gian như vậy, việc phải cúi xuống hàng trăm lần trong một buổi quét sẽ khiến người sử dụng nhanh mệt hơn rất nhiều.
2.2. Trọng lượng tương đối thuận tiện khi sử dụng
Tre có cấu trúc rỗng tự nhiên bên trong nên thường không quá nặng so với một số loại cán đặc có cùng chiều dài.
Đây là đặc điểm khá phù hợp với dụng cụ vệ sinh.
Một chiếc cán quá nặng không chỉ khiến tay nhanh mỏi mà còn làm cây chổi trở nên khó điều khiển. Khi đầu chổi đã có trọng lượng nhất định, phần cán càng cần được cân đối.
Với cán chổi bằng tre, người sử dụng có thể có được một chiếc cán tương đối dài mà tổng trọng lượng của cây chổi vẫn ở mức thuận tiện.
2.3. Có độ cứng phù hợp với chổi quét ngoài trời
Quét sân không giống quét bụi nhẹ trong nhà.
Ngoài sân thường có lá khô, cát, đất, rác nhỏ hoặc bề mặt hơi gồ ghề. Người dùng phải tác động lực mạnh hơn xuống đầu chổi.
Cán quá mềm sẽ bị rung hoặc cong khi quét.
Tre khi được lựa chọn đúng độ tuổi và kích thước thường có độ cứng phù hợp cho những công việc này. Vì vậy, cán tre làm chổi thường xuất hiện trên các dòng chổi quét sân, chổi quét lá và nhiều loại chổi ngoài trời.
Tham khảo thêm bài viết: Cán Chổi Tre Và Cán Chổi Trúc Khác Nhau Như Thế Nào?
2.4. Vật liệu tự nhiên, hình thức mộc mạc
Một đặc điểm khác của cán tre là mỗi cây có thể khác nhau đôi chút về màu sắc, mắt tre hoặc đường kính.
Đây là điều bình thường với nguyên liệu tự nhiên.
Đối với chổi lao động hàng ngày, người dùng thường quan tâm nhiều hơn đến khả năng sử dụng thay vì việc từng chiếc cán phải giống nhau hoàn toàn về hình thức.
Tuy nhiên, với các cơ sở sản xuất hoặc đơn vị mua số lượng lớn, mức độ đồng đều vẫn cần được kiểm soát để thuận tiện khi lắp ráp và đóng gói.
2.5. Những trường hợp cán chổi tre thường được sử dụng
Trong thực tế, cán tre phù hợp với nhiều dòng chổi như:
- chổi quét sân;
- chổi quét lá cây;
- chổi quét đường;
- chổi dùng tại trường học;
- chổi vệ sinh nhà xưởng;
- chổi sử dụng tại khu dân cư hoặc khu công cộng.
Đặc biệt với các loại chổi cần phần cán dài, cán tre là lựa chọn đáng cân nhắc nhờ đặc tính tự nhiên của vật liệu.
Tuy nhiên, không phải chiếc cán tre nào cũng phù hợp với mọi đầu chổi. Đường kính, chiều dài và trọng lượng cán vẫn cần được cân đối với kích thước của phần đầu quét.
Một cây chổi có đầu rộng nhưng cán quá nhỏ sẽ tạo cảm giác thiếu chắc chắn. Ngược lại, đầu chổi nhỏ nhưng sử dụng một thân tre quá lớn lại khiến cây chổi trở nên nặng nề.
Vì vậy, khi lựa chọn cán chổi tre, điều quan trọng không phải là tìm cây to nhất hay dài nhất, mà là tìm quy cách phù hợp nhất với loại chổi cần sản xuất hoặc sử dụng.
Tham khảo thêm bài viết: Cán Chổi Tre, Gỗ, Nhựa Và Inox: Nên Chọn Loại Nào?
3. Câu hỏi thường gặp về cán chổi tre
1. Cán chổi tre có bền không?
Độ bền phụ thuộc vào chất lượng tre và cách xử lý. Cán làm từ thân tre phù hợp, được giảm độ ẩm và bảo quản đúng cách có thể sử dụng ổn định trong thời gian dài. Ngược lại, tre quá non hoặc còn ẩm nhiều dễ gặp tình trạng cong, mốc hoặc xuống chất lượng nhanh hơn.
2. Cán tre dài bao nhiêu là phù hợp để làm chổi?
Không có một chiều dài cố định cho tất cả các loại chổi. Chổi dùng trong nhà có thể cần cán ngắn hơn, trong khi chổi quét sân hoặc quét khu vực rộng thường sử dụng cán tre dài hơn để người dùng hạn chế phải cúi người. Chiều dài nên được lựa chọn đồng thời với kích thước đầu chổi và đối tượng sử dụng.
3. Khi mua cán chổi tre số lượng lớn cần chú ý gì?
Nên kiểm tra chiều dài, đường kính, độ thẳng, trọng lượng, độ ẩm và tình trạng bề mặt của cán. Với đơn hàng số lượng lớn, cần thống nhất trước quy cách và mức độ sai số cho phép để các lô cán có độ đồng đều phù hợp với quá trình sản xuất chổi.
