Có những chiếc chổi cầm lên thấy rất vừa tay, quét lâu mà không quá mỏi. Nhưng cũng có cây nhìn gần giống nhau, dùng một lúc đã thấy nặng, vướng hoặc khó điều khiển. Khác biệt đôi khi không nằm ở đầu chổi mà lại nằm ở chính phần cán. Trong số các vật liệu tự nhiên được sử dụng phổ biến, cán chổi trúc được nhiều cơ sở sản xuất lựa chọn nhờ thân tương đối thẳng, gọn, dài và phù hợp với nhiều dòng chổi dùng hàng ngày.
1. Cán chổi trúc là gì? Trúc có đặc điểm gì phù hợp để làm cán chổi?
Cán chổi trúc là phần tay cầm của cây chổi được làm từ thân cây trúc sau khi lựa chọn, cắt theo quy cách và xử lý trước khi lắp với phần đầu quét.
Trúc thuộc nhóm cây thân đốt, có hình dáng khá quen thuộc ở nhiều vùng nông thôn Việt Nam. Thân cây phát triển theo chiều dài tự nhiên, bên trong rỗng và có các mắt chia thành từng đoạn.
Chính cấu tạo này khiến cây trúc làm cán chổi có một số lợi thế khá rõ.
Trước hết là thân cây tương đối gọn.
So với một số loại tre có thân lớn, trúc thường có đường kính vừa phải hơn. Khi được chọn đúng quy cách, cán cầm khá thuận tay và không tạo cảm giác quá thô.
Đây là yếu tố quan trọng bởi cán chổi là phần người dùng phải giữ liên tục trong suốt quá trình làm việc.
1.1. Trúc có thể cho phần cán dài tự nhiên
Một ưu điểm khác là thân trúc phát triển khá dài.
Nhờ vậy, việc làm cán trúc dài cho các loại chổi quét sân hoặc chổi vệ sinh ngoài trời không nhất thiết phải nối nhiều đoạn.
Cán càng ít mối ghép thì cấu tạo càng đơn giản. Khi lắp với đầu chổi đúng cách, người dùng cũng dễ kiểm soát hướng quét hơn.
Đối với những người phải vệ sinh sân trường, sân nhà, kho bãi hoặc khu vực công cộng, một phần cán đủ dài còn giúp hạn chế việc phải cúi người quá nhiều.
Tham khảo thêm bài viết: Cán Chổi Tre Là Gì? Đặc Điểm, Ưu Điểm Và Ứng Dụng Thực Tế
1.2. Trọng lượng tương đối nhẹ
Thân trúc có cấu tạo rỗng nên nếu được lựa chọn phù hợp, trọng lượng cán thường khá dễ chịu.
Đây là đặc điểm đáng quan tâm với dụng cụ vệ sinh.
Một cây chổi chỉ nặng hơn một chút có thể không đáng kể khi cầm thử vài phút. Nhưng nếu phải quét liên tục một hoặc hai giờ, trọng lượng của cán sẽ ảnh hưởng rõ đến cổ tay, cánh tay và cảm giác mệt của người sử dụng.
Vì vậy, cán chổi bằng trúc thường phù hợp với những dòng chổi ưu tiên sự linh hoạt và thao tác thường xuyên.
Tuy nhiên, trúc là vật liệu tự nhiên nên chất lượng không phải cây nào cũng giống nhau.
Một thân trúc dùng làm cán thường cần được quan sát về:
- độ thẳng;
- đường kính thân;
- khoảng cách giữa các mắt;
- độ già của cây;
- tình trạng bề mặt;
- độ ẩm;
- dấu hiệu sâu mọt hoặc nứt.
Do đó, chọn được đúng nguyên liệu ngay từ đầu có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cán sau khi hoàn thiện.
2. Vì sao cán trúc được sử dụng cho nhiều loại chổi?
Nếu chỉ xét về hình thức, trúc khá đơn giản. Nhưng với một dụng cụ lao động như cây chổi, sự đơn giản đôi khi lại là một ưu điểm.
Người sử dụng không cần một chiếc cán cầu kỳ. Điều họ cần là cầm vừa tay, đủ chắc và thuận tiện khi quét.
2.1. Dễ cân đối với phần đầu chổi
Một chiếc chổi hoạt động tốt khi phần cán và đầu quét được cân đối với nhau.
Đầu chổi nhỏ mà cán quá to thì cây chổi trở nên nặng nề. Ngược lại, đầu quét rộng nhưng cán quá mảnh lại tạo cảm giác thiếu chắc chắn.
Do thân thường khá gọn, cán trúc làm chổi có thể phù hợp với nhiều loại đầu chổi khác nhau nếu được lựa chọn đúng đường kính.
Đặc biệt, với những dòng chổi quét sân truyền thống hoặc chổi cần thao tác linh hoạt, cán trúc có thể tạo cảm giác dễ điều khiển hơn.
2.2. Phù hợp với các công việc quét diện tích rộng
Khi quét một căn phòng nhỏ, người sử dụng thường không cần đưa chổi đi quá xa.
Nhưng ngoài sân thì khác.
Mỗi đường quét thường rộng hơn, lực truyền xuống đầu chổi nhiều hơn và người dùng liên tục di chuyển.
Lúc này, một chiếc cán trúc dài giúp tăng phạm vi thao tác. Người quét có thể đứng tương đối thẳng và đưa đầu chổi đi xa hơn thay vì liên tục cúi xuống.
Đây là lý do cán trúc thường được sử dụng cho:
- chổi quét sân;
- chổi quét lá;
- chổi vệ sinh sân trường;
- chổi dùng trong khu dân cư;
- chổi quét khu vực nhà xưởng;
- chổi vệ sinh kho bãi;
- một số loại chổi quét đường.
2.3. Bề mặt tự nhiên tạo cảm giác cầm khá chắc
Sau khi được làm sạch và xử lý phù hợp, bề mặt trúc vẫn giữ được đặc trưng của vật liệu tự nhiên.
Không nhất thiết phải quá bóng hoặc quá trơn.
Đối với dụng cụ vệ sinh, bề mặt cầm vừa tay thường hữu ích hơn một chiếc cán nhìn đẹp nhưng trơn khi tay ra mồ hôi.
Tuy vậy, cán cũng cần được kiểm tra để không còn các phần sắc, xước hoặc dằm có thể gây khó chịu trong quá trình sử dụng.
Tham khảo thêm bài viết: Cán Chổi Tre Và Cán Chổi Trúc Khác Nhau Như Thế Nào?
2.3. Có thể sản xuất theo nhiều quy cách
Tùy loại chổi, nhà sản xuất có thể lựa chọn trúc với chiều dài và đường kính khác nhau.
Chẳng hạn, một dòng chổi gia dụng có thể cần cán gọn hơn, trong khi chổi quét sân rộng lại cần cán dài và chắc hơn.
Với đơn vị sản xuất số lượng lớn, việc phân loại trúc theo quy cách trước khi lắp ráp còn giúp sản phẩm đồng đều hơn.
Điểm này rất quan trọng.
Bởi khi mua một cây chổi riêng lẻ, chênh lệch vài milimet có thể không đáng kể. Nhưng trong một lô hàng hàng trăm hoặc hàng nghìn cây, sự đồng đều về chiều dài và đường kính sẽ ảnh hưởng đến việc đóng gói, vận chuyển và cảm nhận của khách hàng.
2.4. Cán trúc tốt không chỉ phụ thuộc vào cây trúc
Một sai lầm khá phổ biến là nghĩ rằng chỉ cần sử dụng trúc thì cán sẽ tự nhiên bền.
Thực tế không đơn giản như vậy.
Chất lượng cán chổi trúc còn phụ thuộc vào cách nguyên liệu được xử lý sau khai thác.
Nếu thân còn quá ẩm rồi đóng bó hoặc lưu kho trong môi trường bí, cán có thể xuất hiện mốc.
Nếu phơi hoặc bảo quản không phù hợp, một số cây có thể bị cong hoặc nứt.
Bởi vậy, khi lựa chọn cán trúc cho sản xuất, nên chú ý cả nguyên liệu lẫn quy trình xử lý.
Một chiếc cán nhìn hơi mộc nhưng được xử lý đúng thường có giá trị sử dụng cao hơn một chiếc cán có vẻ ngoài đẹp nhưng nguyên liệu bên trong chưa ổn định.
Tham khảo thêm bài viết: Cán Chổi Tre, Gỗ, Nhựa Và Inox: Nên Chọn Loại Nào?
3. Câu hỏi thường gặp về cán chổi trúc
1. Cán chổi trúc có phù hợp để quét sân không?
Có. Cán chổi trúc khá phù hợp với chổi quét sân nếu chiều dài, đường kính và độ chắc được lựa chọn phù hợp với đầu chổi. Cán dài giúp người dùng mở rộng phạm vi quét và hạn chế phải cúi người quá nhiều.
2. Cán trúc dài bao nhiêu thì dễ sử dụng?
Không có một kích thước phù hợp cho tất cả mọi người. Chổi dùng trong nhà có thể dùng cán ngắn hơn, trong khi chổi quét sân rộng thường cần cán trúc dài hơn. Khi lựa chọn nên cân đối giữa chiều cao người dùng, kích thước đầu chổi và không gian cần vệ sinh.
3. Mua cán chổi bằng trúc cần kiểm tra những gì?
Nên quan sát độ thẳng, đường kính, chiều dài, tình trạng mắt trúc, độ ẩm và bề mặt cán. Với đơn hàng số lượng lớn, nên thống nhất rõ quy cách và mức độ sai số cho phép để hạn chế tình trạng mỗi cây một kích thước, gây khó khăn khi đưa vào sản xuất.
